De weg(race)fiets

Er wordt gereden op een racefiets voor op de weg zoals iedereen die kent: een licht frame, smalle banden, een stuurbocht en racefietsremmen. Om aan wedstrijden mee te mogen doen moet de racefiets voldoen aan bepaalde eisen. Dat heeft te maken met veiligheid en de lichamelijke belasting van de renner. Daarom is het verstandig om je eerst door de vereniging te laten adviseren voordat je een fiets gaat kopen.
Hieronder alvast wat dingen waar je op moet letten bij het kopen van een fiets.

Maten
Een fiets moet de juiste maat hebben voor de renner die erop rijdt. Twee maten komen vaak voorbij:

  • De framemaat
  • De wielmaat.

De framemaat of framehoogte wordt (helaas, het is niet anders…) op twee manieren gemeten:

  • De center-center maat (afbeelding links) is de afstand van het midden (center) van het denkbeeldige snijpunt van bovenbuis en zitbuis tot aan het midden van de trapas.
  • De center-top maat (afbeelding rechts) is de afstand van de bovenkant (top) van de zitbuis (het punt waar de zadelpen uit het frame komt) tot aan het midden van de trapas.

Let bij de aankoop van een fiets dus goed op de manier waarop de framemaat is gemeten. Framematen worden gegeven in centimeters of in inches, waarbij 1 inch (symbool: “) = 2,54 centimeter.

De wielmaat geeft de grootte van een fietswiel aan en wordt altijd uitgedrukt in inches. Een racefiets voor een volwassene heeft 28 inch wielen. Wielmaten tellen verder terug tot aan 12 inch toe. Tenzij de lengte van de renner dat noodzakelijk maakt, is het af te raden om fietsen met een wielmaat kleiner dan 24-inch aan te schaffen. Andersom: wanneer de lengte van de renner dat mogelijk maakt, kies dan voor 28-inch wielen, die je ook op latere leeftijd nog kunt gebruiken.

Framemaat en wielmaat hebben wel iets, maar niet alles met elkaar te maken. De framemaat is bepalend. Een frame mag niet te hoog zijn, maar ook niet te lang. De renner moet in de normale fietshouding een goede controle hebben over zijn remmen. Daarvoor mag hij niet te ver hoeven te reiken. Een (iets) te lange bovenbuis kun je compenseren door een kortere stuurpen te monteren. Kies, eenmaal de framemaat bepaald, voor de grootste wielmaat die samengaat met die framemaat.

Onderdelen en veiligheid
Geen enkele renner ontkomt eraan: een keer vallen met je fiets. Dat is voor jezelf vervelend, maar ook voor andere renners bij je in de buurt. Daarom mogen op een race- of veldfiets geen onderdelen zijn gemonteerd die jezelf of anderen bij een val kunnen verwonden. Hieronder vallen bagagedragers, (vaste) spatborden, vaste fietsverlichting of een fietsstandaard.

Schijfremmen
Vanaf juli 2018 staat het KNWU-reglement  fietsen met schijfremmen toe bij wegwedstrijden binnen Nederland. Bij veldritwedstrijden zijn schijfremmen al langer toegestaan.

Verzetten
Elke racefiets heeft een serie verzetten (‘versnellingen’). Een verzet is de afstand die de fiets aflegt als de trapas precies één keer ronddraait. Het verzet hangt af van de verhouding tussen voor- en achter tandwiel, in combinatie met de wielomtrek. Bij een heel groot voor tandwiel en een heel klein achter tandwiel legt je fiets per pedaalslag een grote afstand af, je rijdt dan met een ‘zwaar verzet’.

Als jeugdrenner mag je niet met een te zwaar verzet rijden.
Dat belast je lichaam te veel, vooral je knieën. Daarom gelden er maximale verzetten voor jeugdrenners.

Verzetscontrole bij wedstrijden
Voorafgaand aan een wedstrijd controleert de jury – meestal met een meetgoot – of je verzetten niet te zwaar zijn. Hierdoor weet je zeker dat je tegenstanders ook met de toegestane verzetten rijden. Bij een controle checkt de jury het grootste verzet dat op jouw fiets mogelijk is: het grootste kettingblad vóór en het kleinste tandwiel achter. De jury houdt geen rekening met verzetten die je, door de afstelling van je derailleurs, wel hebt maar niet gebruikt. Is de jury van oordeel dat je verzetten niet in orde zijn, dan mag je in die wedstrijd niet starten!

Toegestane maximale verzetten
De tabel hieronder geeft het toegestane maximale verzet per categorie weer, voor de weg . Ook hebben we per categorie een standaard verzet berekend. Daarbij betekent ‘46 x 18’ bijvoorbeeld dat je grootste kettingblad vóór 46 tanden heeft en je kleinste tandwiel achter 18 tanden. Andere verhoudingen zijn toegestaan, mits je het maximaal toegestane verzet niet overschrijdt. Met een grootste voorblad van 46 tanden zit je in alle categorieën goed en hoef je alleen maar op je achterste tandwielen te letten.